Η Κυπριακή Εθνική Επιτροπή UNESCO ανακοινώνει την έναρξη του εκπαιδευτικού προγράμματος στην Κύπρο με θέμα: «Διδάσκοντας και Μαθαίνοντας με τη Ζωντανή Κληρονομιά», για εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Το πρώτο στάδιο του εκπαιδευτικού προγράμματος περιλαμβάνει σεμινάριο ανάπτυξης δεξιοτήτων που θα διεξαχθεί από τις 24 Φεβρουαρίου μέχρι την 1η Μαρτίου 2026.
Το πρόγραμμα στοχεύει στην ενίσχυση της διδασκαλίας και της μάθησης μέσω της αξιοποίησης της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, ενθαρρύνοντας δημιουργικές, βιωματικές και συμμετοχικές προσεγγίσεις στην εκπαιδευτική διαδικασία, στο πλαίσιο των υφιστάμενων αναλυτικών προγραμμάτων.
Η ενσωμάτωση στην εκπαίδευση της ζωντανής κληρονομιάς, των ζωντανών παραδόσεων δηλαδή που συγκροτούν τη συλλογική μνήμη και ταυτότητα των κοινωνιών, αποτελεί βασική προτεραιότητα της UNESCO, σύμφωνα και με τις αρχές της Σύμβασης για τη Διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς (UNESCO, 2003). Σκοπός του κυπριακού προγράμματος είναι η εισαγωγή των εκπαιδευτικών στη μεθοδολογία που προτείνεται στον Οδηγό για εκπαιδευτικούς που έχει εκδοθεί από την UNESCO (Teaching and Learning with Living Heritage: Resources for Teachers – UNESCO Intangible Cultural Heritage). Το 2024 κυκλοφόρησε η μετάφραση του οδηγού στα ελληνικά (Διδάσκοντας και μαθαίνοντας με τη ζωντανή κληρονομιά) από τη Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού της Ελλάδας. Η έκδοση περιλαμβάνει, εκτός από τα μεθοδολογικά εργαλεία, παραδείγματα σχολείων τα οποία συμμετείχαν στην πιλοτική εφαρμογή του ομώνυμου προγράμματος κατά το σχολικό έτος 2023-2024 σε συνεργασία με το ελληνικό Δίκτυο Συνδεδεμένων Σχολείων της UNESCO.
Η εφαρμογή του προγράμματος στην Κύπρο το 2026 θα περιλαμβάνει επιμόρφωση των εκπαιδευτικών σε δύο απογευματινές διαδικτυακές συναντήσεις καθώς και ένα τριήμερο εργαστήρι με φυσική παρουσία, στη Λεμεσό και στον Δήμο Κουρίου. Ειδικότερα, οι εκπαιδευτικοί θα έχουν την ευκαιρία να επισκεφθούν το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ακρωτηρίου και να περιηγηθούν στο Λιβάδι Ακρωτηρίου, με σκοπό να κατανοήσουν καλύτερα τη άρρηκτη σχέση που συνδέει την άυλη πολιτιστική κληρονομιά και το φυσικό περιβάλλον. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η περίπτωση του υδροβιότοπου του Λιβαδιού Ακρωτηρίου, όπου τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του φυσικού περιβάλλοντος ευνόησαν την ανάπτυξη μέχρι σήμερα της τέχνης της μαλακής καλαθοπλεκτικής. Οι εκπαιδευτικοί, αξιοποιώντας την εμπειρία από την επίσκεψή τους καθώς και την προτεινόμενη από την UNESCO μεθοδολογία, κατά τη διάρκεια των εργαστηρίων θα έχουν την ευκαιρία να διαμορφώσουν σχέδια μαθήματος αντλώντας από τον πλούτο των ζωντανών πολιτιστικών παραδόσεων του Εθνικού Καταλόγου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Κύπρου.
Μετά την ολοκλήρωση της επιμόρφωσης, οι συμμετέχοντες/συμμετέχουσες θα κληθούν να υλοποιήσουν συναφείς δράσεις στα σχολεία τους, με συμβολική χρηματοδότηση από το πρόγραμμα, αξιοποιώντας τις γνώσεις και δεξιότητες που θα αποκομίσουν από τα εργαστήρια. Μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος θα διοργανωθεί εκδήλωση παρουσίασης των αποτελεσμάτων, με την ευκαιρία της Διεθνούς Ημέρας Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς (17 Οκτωβρίου 2026), κατά την οποία θα γίνει απονομή Πιστοποιητικών Συμμετοχής στους/στις εκπαιδευτικούς που έλαβαν μέρος στο πρόγραμμα.
Την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών έχουν αναλάβει εκπαιδεύτριες που υλοποίησαν το αντίστοιχο πρόγραμμα στην Ελλάδα και επιμελήθηκαν τον σχεδιασμό και τη μετάφραση του ελληνικού οδηγού. Πρόκειται για την Έλενα Μπαζίνη, Κοινωνική Ανθρωπολόγο, στέλεχος της Διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς Υπουργείου Πολιτισμού της Ελλάδας και μέλος του παγκόσμιου δικτύου εμπειρογνωμόνων-εκπαιδευτών της Σύμβασης για τη Διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς (UNESCO, 2003) και την Κατερίνα Χριστοδούλου, Εκπαιδευτικό Αγγλικής Γλώσσας, εμπειρογνώμονα-συνεργάτη της UNESCO (Τομέας Ζωντανής Κληρονομιάς) σε θέματα ζωντανής κληρονομιάς στην εκπαίδευση.
Το πρόγραμμα υλοποιείται σε συνεργασία με την UNESCΟ (Περιφερειακό Γραφείο της UNESCO για την Ευρώπη (με έδρα τη Βενετία) και το Περιφερειακό Κέντρο για την Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά στη Νοτιοανατολική Ευρώπη (υπό την αιγίδα της UNESCO, με έδρα τη Σόφια). Για την υλοποίηση του σεμιναρίου επιμόρφωσης, η Επιτροπή συνεργάζεται με το Υφυπουργείο Πολιτισμού (Τμήμα Σύγχρονου Πολιτισμού-Τομέας Πολιτιστικής Παιδείας), το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, τη Μονάδα Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφόρο Ανάπτυξη, τον Δήμο Κουρίου (μέλος του Δικτύου Πόλεων Μάθησης της UNESCO) και το Πολιτιστικό Εργαστήρι Αγίων Ομολογητών (ΜΚΟ διαπιστευμένο από την UNESCO για την Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά).